Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

Geografik atamalar (1685)

Thursday, 19 December 2019 00:00

Azon

Written by

Azon - kun chiqishdan oldingi payt, erta tong.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Azimut

Written by

Azimut (arabcha as-sumut - yo`l) -joy yoki kartada shimol yo`nalishi bilan tanlangan pred­met yo`nalishi orasidagi burchak. Azimut burchaklari shimol yo`nalishidan soat strelkasi bo`ylab o`lchanadi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Ayoz

Written by

Ayoz - qish faslida havo ochiq, toza bo`lgandagi sovuq kunlar. Odatda O`rta Osiyo antitsikloni yoki sovuq Arktika havosi kelgan paytlarda ro`y beradi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Adirlar

Written by

Adirlar - O`rta Osiyo tog`lari etagidagi cho`l va chala cho`l qirlar. Neogen va antropogen davrlarning cho`kindi tog` jinslaridan tarkib topgan. Farg`ona, Hisor, Surxondaryo vodiylarida ko`proq konglome­rat va chaqir toshlardan iborat bo`lib, ba`zi joylarida lyoss bi­lan qoplangan. Adirlar pasti-baland bo`ladi. Ularni ko`p joylarda soy hamda jarlar kesib o`tib, ayrim-ayrim qismlarga bo`lib yuborgan. Adirning mutlaq balandligi 400-500 m dan 1000-1500 metrgacha boradi. Adirlar baland tog` etaklaridan tektonik botiqlar orqali ajralgan bo`ladi. Bahor paytlarida adirlarda rang-barang o`tlar, lolalar o`sib yotadi. Xo`jalikda adirlardan bahorgi yaylov sifatida foydalaniladi, yog`in ko`proq tushadigan joylarda g`alla yetishtiriladi. Kopetdog` va Qrimda tof etaklaridagi shunday balandliklar bayirlar deb yuritiladi. Qozog`iston va Qirg`izistonda uncha katta bo`lmagan qoldiq qir va tog`lar ham adir deb yuritiladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Adveksiya

Written by

Adveksiya (lotincha advek­tsio - eltish) - havo massalari va ularning fizik hossalari (harorat, namlik va h. k.) ning gorizontal yo`nalishda ko`chishi. Biror hududdagi ob-havo va meteorolologik elementlar ikkinchi bir hududga gorizontal ko`chganda adveksiya yuz beradi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Adaptatsiya

Written by

Adaptatsiya (lotincha adaptatsio - moslashuv) - 1) organizmlarning yashash sharoitiga moslashishi; 2) sezgi a`zolarining o`ziga ta`sir etadigan qo`zgatuvchilarga moslashishi natijasida ularda sezgirlik darajasining o`zgarishi (masalan, ko`zning yorug`lik yoki qorong`ilikka moslashuvi).

Thursday, 19 December 2019 00:00

Agrotexnika

Written by

Agrotexnika - ekinlarni parvarishlash, ulardan yuqori va sifatli hosil olish usullarining majmui. Yerni haydash, tekislash, boronalash va ekishga tayyorlashning boshqa usullari, ug`itlash, sug`orish, urug`ni ekishga tayyorlash (saralash, dorilash, ivitish va b.), ekish va hosil yig`ib-terib olinguncha o`simlikni parvarish qilish ishlari agrotexnika usullaridandir. Agrotexnikaga almashlab ekishni joriy qilish, o`simlik qoldiqlarini daladan yig`ishtirib olish, kuzgi shudgorlash, yaxob berish, sifatli ururlik tanlash, ekish sxemalarini to`g`ri qo`llash, ko`chatlarnnng normal qalinlikda bo`lishiga erishish, o`g`itlardan to`g`ri foydalanish, ekinni qat`iy rejim bo`yicha sug`orish, o`simlikning ildiz sistemasini zararlantirmaslik, ekinzorlarni begona o`tlardan toza tutish, zararkunanda va kasalliklarga chidamli navlarni ekish va h.k. ham kiradi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Agroiqlimshunoslik

Written by

Agroiqlimshunoslik (yunoncha agros - dala) - iqlimni qishloq xo`jaligining, asosan dehqonchilikning muhim omili sifatida o`rganuvchi fan. Agroiqlimshunoslikning asosiy vazifasi iqlim bilan qishloq xo`jalik ekinlarining o`sishi, rivojlanishi va oqilona joylashtirilishi o`rtasidagi munosabatni aniqlashdan, agrotexnika va me­lioratsiya tadbirlarini iqlimiy jihatdan asoslab berishdan va h.k. lardan iborat. Qishloq xo`jalik ekinlarini iqlim va mikroiqlim sharoitiga ko`ra rayonlashtirish, ya`ni agroiqlimiy rayonlashtirish agroiqlimshunoslikning bosh masalasidir.