Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

Geografik atamalar (1685)

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zyuyd

Written by

Zyuyd (gollandcha) - janub qisqartirilib S harfi bilan yoziladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zootsenoz

Written by

Zootsenoz - tabiiy sharoiti bir xil bo`lgan joyda tarqalgan hayvonlar guruhi. Masalan, qumli cho`l zootsenozi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zoogeografiya, hayvonlar geografiyasi

Written by

Zoogeografiya, hayvonlar geografiyasi - zoologiya va tabiiy geografiyaning bir bo`limi, hayvonlarning Yer sharida o`tmishda va hozirgi zamonda geo­grafik tarqalishini, bunnng hozirgi va tarixiy tarqalish omillari hamda qonuniyatlarni o`rga­nadi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zonallikning davriy qonuniyati

Written by

Zonallikning davriy qonuniyati - turli geografik mintaqalarda bir-biriga o`xshash landshaft zonalarining takrorlanishi, masalan cho`l landshaft tipi va binobarin, cho`l zonasi mo`tadil mintaqada ham, subtropik mintaqada ham, tropik mintaqada ham uchraydi; o`rmon zonasi ham turli mintaqalarda takrorlanadi. Zonallikning davriy qonuniyati aso­sida turli hududlar namlanish darajasidagi o`xshashlik yotadi. Bu qonuniyatni A.A.Grigorev va M.I.Budiko kashf etganlar. Zonallikning davriy qonuniyatining asosiy ko`rsatkichi quruqlikning radiatsion indeksidir. Quruqlikning radiatsion indeksi zona radiatsiya balansining shu zonaga tushadigan yillik yalpi yog`inni bug`latishga ketadigan issiqlikka bo`lgan nisbati bilan ifodalanadi. Bu ko`rsatkich har bir zonadagi tabiiy jarayonlarning intensivlik darajasini aks ettiradi. Quruqlikning radiatsion indeksi birga teng bo`lsa, tabiiy jarayonlar eng inten­siv rivojlanadi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zonallik qonuniyatlari

Written by

Zonallik qonuniyatlari - geografik qobiqda tabiat komplekaslarining geografik kenglik bo`yicha ekvatordan qutblar tomon qonuniy almashinishi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zonal hudud

Written by

Zonal hudud - tabiiy geo­grafik rayonlashtirishdagi takso­nomik birlik. Zonal hudud geografik zonaning o`lka doirasidagi qismini o`z ichiga oladi. Chunonchi, shimoliy mintaqaning tayga zonasi, Rossiya tekisli­gi taygasi, G`arbiy Sibir taygasi, O`rta Sibir taygasi, Shimoli- Sharqiy Sibir taygasi kabi zonal hududlarga bo`linishi mumkin.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zona

Written by

Zona (yunoncha zone - poyas, mintaqa) - Yer yuzining boshqa joylaridan bir qancha xususiyat­lari bilan farq qiladigan va qo`shni ikki parallel yoki meridi­an orasida joylashgan qismi, mintaqasi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Zodiak

Written by

Zodiak - ekliptika bo`ylab joylashgan yulduz turkumlari mintaqasi. Zodiak mintaqasida 12 ta yulduzlar turkumi bor. Ularni arabcha nomi bilan atash kengroq tarqalgan. Bular: Damal (Qo`y), Savr (Sigir), Javzo (Egizak), Saraton (Qisqichbaqa), Asad (Arslon), Sunbula (Boshoq), Me­zon (Tarozi), Asrab (Chayon), Qavs (yoy), Jaddi (Tog` echkisi), Dalv (Qovg`a), Hut (Baliq). Quyosh osmon sferasida harakati vaqtida bu yulduzlar turkumlaridan taxminan bir oy-bir oy davomida o`tadi. Quyosh qaysi yulduzlar turkumidan o`tayotgan bo`lsa, Shamsiya kalendaridagi oylar shu nom bilan ataladi.