Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

Geografik atamalar (1685)

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yog`in o`lchagich

Written by

Yog`in o`lchagich - me­teorologik stansiyalarda yog`in miqdorini o`lchash uchun qo`llaniladigan asbob. Suv yig`iladigan chelakdan (yuzasi 200 sm.kv) va yog`in o`lchagich stakandan iborat bo`ladi. Yog`in suvi chelakdan miqdor bo`linmalari belgilangan stakanga quyiladi. Bu bo`linmalarga qarab yog`in miqdori mm hisobida aniqlanadi. Chelak tik ustunga o`rnatilib, atrofi qor uchib kirmasligi uchun to`silgan bo`ladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yog`inlar

Written by

Yog`inlar - suv bug`larining quyuqlashishi natijasida havodan tushadigan suv. Yog`inlar bulutlardan yomg`ir, qop, do`l va muz zarralari ko`rinishida tushadi. Shudring va qirov ham yog`in hisoblanadi. Yog`in miqdori tushgan yog`inning suyuq holatidagi qatlami qalinligini (mm.da) o`lchab aniqlanadi. Yog`in miqdori meteorologik stansiyalarda maxsus asboblar - yog`in o`lchagichlar yordamida o`lchanadi. Joy­ning geografik kengligiga, dengiz va okeanlardan uzoq-yaqinligiga, shamol yo`nalishiga va joyning reylefiga qarab, yer yuzining turli hududlarida yog`in miqdori xar xil bo`ladi. O`zbekiston hududida yil­lik yog`in miqdori 80-90 mm dan (Orol dengizining janubidagi ba`zi joylarda) 1000 mm gacha (tog`li hududlarda) yetadi. Yer sharining ba`zi joylarida yillik yog`in miqdori hatto 12 ming mm ga yeta­di. Yog`in tarkibida suvdan tashqari chang zarralari, mikroorganizmlar, shuningdek radioaktiv ele­mentlarning parchalanishidan hosil bo`ladigan mahsulotlar ham bo`ladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yog`ingarchilik

Written by

Yog`ingarchilik - yog`in-sochinning tez-tez va ko`p bo`lishi. O`rta Osiyo tekisliklari va tog` oldilarida qish va bahor yog`ingarchilik davri hisoblanadi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yoqilg`i

Written by

Yoqilg`i - energetika balansi, energobalans (fransuzcha balanse - tarozi) - muayyan vaqt ichida, odatda, bir yilda mamlakat hududidagi yoqilg`i va energiyaning kirim-chiqim nisbati. Yoqilg`i balansi tuzayotganda turli yoqilg`ilar hisobga olinadi (gid­roenergiya bundan mustasno). Energobalansni hisoblash uchun barcha energiya va yoqilg`i turlari shartli yoqilg`iga aylantiriladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yoqa

Written by

Yoqa - chekka qirg`oq, bo`y ma`nolarida qo`llaniladi. Masalan, daryo yoqasi, dala yoqasi, jar yoqasi va h.k.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yoshargan tog`lar

Written by

Yoshargan tog`lar - qadimgi burmalanishlarda paydo bo`lib, keyinchalik yemirilib, tekislanib qolgan o`lkalarda alp burmalanishida qaytadan ko`tarilgan tog`lar. Oltoy, Tyanshan, Sayan, Zabaykale tog`lari yoshargan tog`lardir.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yosh tog`lar

Written by

Yosh tog`lar - kaynozoy erasida ro`y bergan alp burmalanishida paydo bo`lgan tog`lar. Bularga O`rta dengiz - Indoneziya va Tinch okean mintaqasidagi tog`lar kiradi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Yorug`lik yili

Written by

Yorug`lik yili - astronomiyada masofa o`lchov birligi. Yorug`lik nuri bir tropik yilda bosib o`tgan masofaga teng. Yorug`lik yili 0,307 parsekka, 9 460 mlrd.km.ga teng.