Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

Ijtimoiy pedagogik atamalar (339)

Thursday, 19 December 2019 00:00

OILA KODEKSI

Written by

Oila kodeksi - o`zbekistan Respublikasining konunchiliq hujjati. 1998 yil 1 sentyabrdan kuchga kirgan. hujjat sakkiz bo`limdan iborat b^lib, kuyidagilarni o`z ichiga oladi: umumiy koidalar (1-12-modtsa.); nikox (13-56-m.); kon-karindoshlk va bolalarning nasl-nasabini belgilash (57-64-m.); ota-ona hamda voyaga yetmagan bolalarning huquq va majburiyatlari (65-95-m.); ota-ona karamogidan maxrum bo`lgan bolalarni joylautirish shakllari (148-200-m.); fukarolik holat dalolatnomalarini kayd etish (201-233-m.); chet el fukarolari va fukaroligi bo`lmagan shaxslar ishtirokidagi oilaviy munosabatlarni tartibga solish (234-238-m).OITS - (kiskartma, rus. - SPID - ortgirilgan immunitet tankisligi sindromi) - yukumli kasallik, insonning immunitet tizimini yemiradi va amalda hamisha kungilsiz tugaydi. Jaxon amaliyotida OITSga karshi samarali dori vositasi xali topilgani yuk. Аsosiy risk guruhlari bo`lib kuyidagilar xisoblanadi: narkomanlar, koni zararlangan retsepientlar va bolalar, onalar hamda OITSga yo`likkan shaxslar. YuNESKO ma`lumotlariga kura dunyoda OITSga yo`likkan kasallarning 60 % ini erkaqlar va 15 % ini narkomanlar tashqil etar ekan. Ijtimoiy xodimlar kasallarga va ularning oilalariga mukarrar ulim oldidan yordam ko`rsatishlari va OITS bilan kasallangan fukarolar va shaxslarning huquqlarini ximoya qilishda ko`mak berishlari mumkin. Yoshlar orasida oldini olish ishlarini bajarish muxim ahamiyat kasb etadi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

OILADAGI ZURAVONLIK

Written by

Oiladagi zuravonlik - oiladagi ijtimoiy munosabatlarning izdanchikkan shakli bo`lib, uning umumiy muvaffakiyatsizligi va uni tashqiletuvchi individlarning qadriyat - me`yor soxasining buzilganligini aksettiradi. Ijgimoiy-psixologik va ma`naviy tarkoklik, o`zaro bir-biriga, ya`ni oila a`zolarining bir-biriga nisbatan dushmanliginichukurlashtirishga olib keluvchi ijtimoiy xavf omili bo`libXisoblanadi. ZUravonlik deganda umuman boshqa shaxsga jismoniy, ruhiy yoki ma`naviy zarar yetkazish yoxud shunday zarar yetkazish xavfini uni muayyan hulq-atvoriga majburlash maqsadida taxdid qilish bilan bog`lik hatti-harakat tushuniladi. Oiladagi zuravonlik shakllari turli asoslari bo`yicha farqlanishi mumkin: o`zaro harakat sub`ektlari bo`yicha (katgalarning bolalarga munosabati, kattalar va bolalarning keksalarga munosabati, oilaning katta yoshdagi a`zolari o`rtasidagi munosabat bo`yicha); o`zaro harakat tavsifi va mazmuni bo`yicha - jismoniy zuravonlik (tan jazosi, mushtlash, sharaloklash, tepqilash, kaltaqlash yoki shular bilan kurkitish), ruhiy zuravonlik (kamsitish, dagallik, taxdid, muntazam asab buzishlik vaziyatini yaratish va biror nimaga majbur qilish maqsadida ruhiy tazyik utkazish, xissiyotlar va qadriyatlarni singdirish); intellektual zuravonlik (sofistik vositalar yordamida, ya`ni ularning chinligiga nisbatan mantikiy ishontirish jarayoni orkali ko`rsatma va qadriyatlarni tikishtirish). X^ar kanday zuravonlik ma`naviy yetuk emaslik, foydali ijodiy birga harakatlanishga nokobillik yoki yomonlik qilish, ijtimoiy vaziyatlarning ezib kuyishligi va hayotiy istikbolning kurinmasligi, zurayayotgan charchoklik va asabiylik, noto`g`ri axloqiy ko`rsatmalar va axmokona xususiyatlardan yuzaga keladi. Аmalda zuravonlik tuplanib kolgan ziddiyatlarni to`liq yechishning vositasi bo`lishi mumkin emas, u bu ziddiyatlarni yanada chukurlashtiradi, chunki shunga duchor qilingan kishilarda kUrkuv, taxkirlanish, kamsitilish, asabiylashish, o`zini itoatguydek, kulok solganday tutib xar kanday usul bilan tazyikdan kutulishga intilish, yolgon so`zlash va kalbida xafalik uch olish xissining kuchayishiga olib keladi. Zuravonlik risoladagi insoniy munosabatlar bosh muammosini yechishga kobil emas. U kishida samimiy iroda uygota olmaydi va ichki tuygulari bo`yicha taqlif etilayotgan hulq-atvor namunasiga ergashtira olmaydi, zUravonlikning oldini olishning asosiy vositasi bo`lib, oilada o`zaro samimiylik va ishonch muxitini ongli ravishda, o`z-o`zida esa oilaning boshqa a`zosini tushunishga intilishni, o`zini boshqaning Urniga kUyib kura bilishni, boshqaning holatni xis etishni,, vaziyatdan chikishning eng yaxshi yo`lini j topishga harakat qilishni, majburlamay maslaxat berishni, ishontira- olish xislatini yaratiщ xisoblanadi.g!

Thursday, 19 December 2019 00:00

OILAVIY TO`ZILMA

Written by

Oilaviy to`zilma - oila garixi (shajara, oilaviy qadriyatlar, odatlar, oila tarkibi, oiladagi shaxslarning o`zaro munosabati to`zshshshi va xususiyati va x.k).

Thursday, 19 December 2019 00:00

OILAVIY TARBIYA

Written by

Oilaviy tarbiya - bola rivojlanishi uchun eng qulay shart- sharoitlarni yaratishga yunaltirilgan, uni ijtimoiy hayotga tayyorlashga, xar tomonlama kamol topgan shaxsni shakllantirishga karatilgan oila faoliyati. Bolaning tugilgan kunidanok boshlanadi va ularning tula mustaqil, individual va o`ziga xos bo`lgunicha davom uzluksiz davom etadi. Ota-onalar va oilaning yoshi katta a`zolari tomonidan amalga oshirshxadi. Oilaviy tarbiyada muvaffakiyatga erishish kup jixatdan oilada hamota, ham onaning bo`lishi, ularning oilaviy tarbiyada birdamlik va tenglikka erishishi, kuch-gayratlarini birlashtirishlariga bog`livdir. Oilaviy tarbiyaning asosiy yunalishlaridan biri - bolani xushhulq bo`lishga Urgatishdir. Oilaviy tarbiyani majburlash asosiga kurib bo`lmaydi, muximi bola undan suralayotganini o`zi xoxlab bajarishidir. "xakikiy tarbiyachi bolani "tizginlamaydi", balki erkin kUyadi; kamsitmaydi, aksincha, ragbatlantiradi; uni "yasamaydi", balki shakllantiradi; amr etmaydi, balki Urgatadi; talab qilmaydi, balki suraydi" (Ya. Korchak).

Oilaviy nizolar ijtimoiy xodimlar tomonidan aloxida e`tiborni va nazokatni hamda mutaxassislari - psixologlar, huquqshunoslar, tibbiyot xodimlarini jalb etishni talab qiladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

OILAVIY NIZO

Written by

Oilaviy nizo - psixologik va ijtimoiy keskinlashgan vaziyat bo`lib, turli oilaviy guruhlar (birinchi galda er-xotinlar, ota-onalar va bolalar, er-xotinlar va ularning ota-onalari o`rtasida, kamdan-kam xolda karindoshlar) o`rtasida yuzaga keladi. Oila to`zilmasining o`zi turli yoshdagi va jinsdagi kishilarni birlashtiradi va nizo chikishi extimoli mavjud bo`ladi. Keskinlashayotgan zidtsiyatga (er-xotinlar o`rtasidagi munosabatlar) bir-birini tushnmaslik (yoki xatto tushunishga harakat qilmaslik) sabab bo`lishi mumkin. Bolalar va ota-onalar o`rtasidagi nizo bolalarning kattalar ta`siridan kututlishga intilishi bilan bog`lik, shuningdek, o`zini yolgiz xis etish, oilada ortiqchaligini tushunib yetish bilan ham bog`lik.

Thursday, 19 December 2019 00:00

OILA

Written by

Oila - kishilarning tabiiy- biologik (jinsiy munosabatlar, uy-ro`zgorni boshqarish), huquqiy (nikoxni fukarolik xolatlarida kayd etish), ma`naviy (er-xotin, ota-ona va bolalar o`rtasidagi sevgi, mexr-muxabbat tuygusi va shu kabilar) munosabatlariga asoslangan birlik, bolalarning ilk ijtimoiylashuvi kabi xolatlar sodir bo`ladigan ijtimoiy institut.

Thursday, 19 December 2019 00:00

OILA

Written by

Oila - nikox va karindoshlikka asoslanib tashqil topadigan kichik guruh, kishilar hayotining eng muxim kismi, jamiyatning kichik xujayrasi, ijtimoiy madaniy organizm.