Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

ChANGQO`BIZ

Rate this item
(0 votes)

ChANGQO`BIZ, changqovuz - tilchali cholg`u asbobi. Plastinkasimon va yoysimon turlari bor. Suyak, yog`och, qamish, g`arov, metalldan yasaladi. Osiyo (Sibir, Uzoq Sharq, O`rta Osiyo), Afrika va yevropa xalklarida turli nomda tarqalgan bo`lib, musiqiy folklor qatlamiga mansub cholg`udir. Ch. tishlarga yaqin ushlab yoki bosib turib, tilchasi (turiga qarab) unga bog`langan ip yordamida tortib yoki qo`l barmoqlari (odatda, ko`rsatgich barmoq) b-n tirnab chalinadi. Undan ma`lum balandlikdagi doimiy bir ovoz va shu ovoz obertonlaridan og`iz artikulyatsiyasi yordamida muayyan ohanglar chiqariladi. Ovozning baland- pastligi og`iz bo`shlig`ining katta-kichik ochilishiga, cholg`u tilchasining uzun va qalinligiga bog`liqdir. Ch. o`ziga xos past ovozi, nisbatan tor (oktava doirasidagi) diapazoni b-n ajralib turadi. O`tmishda o`zbeklarda suyak Ch. (Alpomish dostoni) va temir Ch. turlari bo`lib, asosan, xotin-qizlar tomonidan qo`llanilgan. Hozir O`zbekistonda, asosan, Qoraqalpog`iston Respublikasi, Surxondaryo, Qashqadaryo, shuningdek, Samarkand va Buxoro viloyatlarida temir Ch. tarqalgan. 1990-y.lardan boshlab ba`zi folklor-etnografik jamoalar tomonidan keng ishlatiladigan bo`ldi. Ch. ma`lum marosim b-n bog`liq bo`lmay, unda oddiy (ba`zida badiha uslubidagi) kichik kuylar (Ch. kuy yoki Ch. chertish) chalinadi. Shuningdek, Ch.da turli hayvonlarning ovozlariga o`xshatmalar qilinadi.

Read 47 times
More in this category: « DUVOZDAH MAQOM ChAPANDOZ »