Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

O`YIN

Rate this item
(0 votes)

O`YIN - tarbiyalash va hordiq chiqarish vositalaridan biri. O`. insoniyatning butun tarixi mobaynida diniy marosim, sport, harbiy va b. mashqlar, shuningdek, san`at, ayniqsa uning ijro shakllari b-n qo`shilib kelgan. Ma`lumki, inson o`z hayotida o`yin, o`qish, mehnat, dam olish kabi mashg`ulotlar b-n band bo`ladi. Inson hayotining dastlabki davrlarida O`. asosiy faoliyat hisoblanadi, keyin u o`qish b-n baravar davom etadi, undan so`ng esa O`. kamayib, uning o`rnini o`qish va mehnat egallaydi. Odamzod tarixining dastlabki davrlarida O`.lar hayotda muhim o`rin tutgan. O`.lar yordamida insoniyat o`sgan, ulg`aygan, chiniqqan, jismonan baquvvat bo`lgan, aqlan, ruhan rivojlangan, ma`naviy kamol topgan. O`zbek xalqi orasida milliy O`.larning quyidagi turlari keng tarqalgan: 1) tabiiy-mavsumiy O`.lar (YOmg`ir yog`aloq; Oq terakmi - ko`k terak, Uloq va b.); 2) hududiy va turli joylarga mos O`.lar (mas., uyda - boshqotirma va so`z o`yinlari; hovlida - Tosh O`., Arqon O`; bog`da - yong`oq, danak O`.lari, Quvlashmachoq va b.); 3) turli yosh va jinslarga xos O`.lar (yigitlar orasida Podachi, Chavandoz, Quloq cho`zma va b., qizlar orasida Durra, Chori- chanbar, G`oz-g`oz va b.). Katta yoshdagi erkaklarning kurash, uloq, chavgon kabi sport O`.lari bo`lsa, ayollarning ko`proq so`z, raqs, qo`shiqli O`.larni o`ynash odatlari bo`lgan; 4) mashg`ulot, mehnat faoliyati b-n bog`lik O`.lar, odatda, Navro`z kunlari o`ynalgan (mas., chorvachilikda Ov o`yin, kamondan otish, Kiyik ovi; dehqonchilikda Mashoba, Xirmon-xirmon va b.; hunarmandchilikda Sartarosh, Kovushim, Kashtachi va b.); 5) voqeaband O`.lar (Podsho-vazir, Urush O`., Echki-cho`pon, Bo`ri va qo`ylar va b.); 6) harakatli O`.lar (Tepa kurash, Qo`riqchi, Chirkash va b.); 7) turli vositali O`.lar. Bu O`.lar moddiy vositalar (qo`g`irchoq, o`yinchoq, tosh, tayoq, to`p, yong`oq kabilar) yordamida bajariladigan va ma`naviy, badiiy-ifodali vositalar (so`z, qo`shiq, raqs, teatr) yordamida amalga oshiriladigan O`.lar; 8) hayvonlar ishtirokida o`tadigan O`.lar. Bu O`.lar eng qadimgi hisoblanadi (Uloq, Ot poyga, Chavgon, Xo`roz urishtirish, Qo`chqor urishtirish, Bedana urishtirish, It urishtirish va b.). O`zbek xalq O`.lari avlodlarni tarbiyalashda hayot maktabi vazifasini o`tagan. O`.lar yosh avlodni aqlan, ruhan va jismonan barkamol bo`lib yetishishlarida muhim o`rin egallab kelgan.

Read 141 times
More in this category: « DUVOZDAH MAQOM O`YMA »