Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

HIJO

Rate this item
(0 votes)

HIJO (arab. - bo`g`in) - she`riy nutqning ritmik birligi, ya`ni so`zning bir nafas zarbi b-n aytiladigan qismi. H. ko`pincha, tilshunoslikdagi bo`g`in tushunchasiga to`g`ri keladi, ba`zan bo`g`indan farqli o`laroq undosh tovushning o`zidan ham tuzilishi mumkin. Mas., Vasl bog`iG`ichra sendek G`shohi zolimG` ko`rmadim, Ishq kuyiG`da o`zimdekG` notavone topmadim (Alisher Navoiy) baytidagi vasl, ishq so`zlaridagi l va q undoshlari mustaqil H.ni tashkil etadi. H. talaffuziga ketgan vaqt va tuzilishiga ko`ra ikkiga bo`linadi: cho`ziq (-) va qisqa (v) H. Cho`ziq H. unli b-n tugasa, qisqasiga nisbatan cho`ziqroq talaffuz qilinadi yoki undosh b-n tugaydi (chunonchi, yuqoridagi: Vasl bog`i kabi). H.lar ruknlarni tashkil etadi (yuqoridagi baytda 8 ta rukn bor). Aruz vaznidagi she`rlar uchun qisqa va cho`ziq H.larning muayyan bir tartib-nisbatda kelishi va bundan hosil bo`ladigan ruknlar asos bo`lsa, barmoq vaznidagi she`rlar ritmida bo`g`inlarning soni va turoqlar asos bo`ladi. HIKOYA - badiiy adabiyotda kichik epik janr, hayot hodisalari ixcham ifoda etiladigan nasriy asar. Jahon adabiyotida H. qadim an`analarga ega. O`tmishda H. folklor asarlari tarkibida bayon unsuri bo`lib ishtirok etgan. Mustaqil janr sifatida faqat yozma adabiyotda shakllangan. yevropa adabiyotida H.chilikning rivojlanishiga italyan yozuvchisi Bokachcho Dekameron asari b-n katta hissa qo`shgan. O`zbek adabiyotida H. juda qadimdan boshlangan. Ilk yozma adabiy yodgorliklar -Kultegin va To`nyuquq bitiktoshlarida bayon qilingan voqealar ishtirok etuvchilar tomonidan hikoya qilingan. Nosiriddin Rabg`uziyning Qisasi Rabg`uziy asarida ham axloqiy xarakterdagi H.ning yaxshi namunalari bor. Alisher Navoiy Hayrat ul-abror dostonining 5-maqolotidagi Hotami Toy hikoyati, 20-maqolatidagi Ul qul hikoyati, Sab`ai sayyor dostonidagi yetti musofir H.lari ham bu janrning ilk namunalari hisoblanadi. O`zbek adabiyotida realistik H. janri 20-a. boshlarida shakllandi. H. atamasi kengroq ma`noda biror voqeani gapirib berishni ham anglatadi. So`zlab berilgan bunday voqelik o`z qamrovi, hajmi, rang-barangligi b-n qissa yoki romanga xos bo`lishi ham mumkin. Bunday hollarda bu atama janr ma`nosida tushunilmaydi. Mac., O`.Hoshimovning Ikki eshik orasi romani 9 personajning 49 ta hikoyasidan tashkil topgan.

Read 205 times
More in this category: « DUVOZDAH MAQOM HISSIYOT »