Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

Madaniyat va san`at atamalari (931)

Thursday, 19 December 2019 00:00

BALLADA

Written by

BALLADA (frans. ballade, so`nggi lot. ballo - raqsga tushaman) - 1) 14 - 15- a.lar fransuz adabiyotidan qat`iy o`rin olgan lirik janr; 2) ingliz xalq poeziyasida liro-epik janr va romantizm poeziyasidagi ayni shunday janr. Romantik B. fantastika, folklor, afsonaviy-tarixiy, maishiy mavzudagi syujetga ega she`riy asardir. B. janridagi asarlar namunalari o`zbek mumtoz adabiyoti (Sayfi Saroyi - Suxayl va Guldursun; Alisher Navoiy - Xotami Toyi) va zamonaviy adabiyot (M. Shayxzoda - Sulh daraxti; Shuhrat - Mardlik afsonasi; H. Olimjon - Jangchi Tursun; G`. G`ulom - Suv va nur)da ham uchraydi; 3) (musiqada) - B. 12 - 13-a.larda trubadur va truverlar ijodining asosiy janri sifatida keng rivoj topdi. Uyg`onish davrida uning polifonik turlari yuzaga keldi (Gilom de Masho). Musiqiy romantizm uslubida B. syujet (muayyan mavzu)li musiqa janri sifatida kamer-vokal (asosan, Avstriya va Germaniya kompozitorlari ijodida - F. Shubert, R. Shuman, F. List, I. Brams, X. Volf) va kamer-cholg`u (asosan, fortepiano uchun: F. Shopen, E. Grig va b.) asarlarida o`z ifodasini topdi. O`zbekiston musiqasida B. ko`proq qahramonlik yoki ishqiy-qahramonlik, falsafiy talqinga ega (D. Zokirov, I. Akbarov, D. Saydaminova). M. Burhonovning xonanda va simfonik orkestr uchun Ishq o`ti B.si (1939, Mashrab g`azali) mazkur janrning O`zbekistondagi ilk namunasidir. B.ning muayyan xususiyatlari boshqa janrlarga singdirilganligi sababli bunday asarlar qo`shma nomlar b-n ham ataladi (mas.,B.- poema, B.-simfoniya va b.).

Thursday, 19 December 2019 00:00

BALETMEYSTER

Written by

BALETMEYSTER (nem. Ballettmeister - balet ustasi) - balet spektakllari, xoreografik chiqishlar, opera, operetta, dramatik spektakllardagi raqs sahnalarining muallifi va sahnalashtiruvchisi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

BALET

Written by

BALET (lot. ballo - raqsga tushaman) - asar mazmuni musiqiy xoreografik obrazlar vositasi b-n ifodalanadigan sahna san`ati turi. O`zida san`atning dramaturgiya, musiqa, xoreografiya, tasviriy san`at kabi turlarini uy-g`unlashtiradi, bu san`at turlarining hammasi alohida-alohida mavjud bo`lmay, B.ning sintez markazi bo`lgan xoreografiyaga bo`ysunadi. B. librettochi, kompozitor, baletmeyster va rassom hamkorligida yaratiladi. B.ning dramaturgik asosi libretto (ssenariy)dan boshlanib, unda asarning asosiy mazmuni, g`oya, ziddiyat va xarakterlari aniq belgilanadi. Libretto ko`pincha adabiy asarga asoslanib, uni musiqa va xoreografiyada gavdalantirish imkoniyati hisobga olinadi. Ssenariy asosida esa kompozitor B. musiqasini yaratadi. Uning izchilligi, sahna ko`rinishi, parda va nomerlarga bo`linishi ssenariyda ko`rsatiladi. Musiqa faqat ssenariyni ifodalabgina qolmay, balki musiqali obrazlarning mazmuni b-n uni boyitadi. B. musiqasi xoreografiyani yaratish uchun asos bo`lib xizmat qiladi. B.- musiqada yozilgan, xoreografiyada gavdalantirilgan drama. Xoreografik harakatning asosi raqs va inson tanasining plastikasidir. B.da raqsning mumtoz, xarakterli, sahna, xalq, erkin plastika, modern kabi turlaridan foydalaniladi. Mumtoz raqs yevropa B.

Thursday, 19 December 2019 00:00

BALERINA

Written by

BALERINA (ital. baleriana, lot. Ballo - raqsga tushaman) - balet truppasidagi raqqosa. B. atamasi jahon san`atiga 19-a.ning 2-yarmida kirib kelgan. Italiyalik mohir raqqosa (balerina)larning butun dunyo sahnasidagi muvaffaqiyatli chiqishlari b-n bog`liq. 20-a. boshidan barcha balet raqqosalariga nisbatan ishlatiladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

BALALAYKA

Written by

BALALAYKA - uch torli, hamma torlari baravar chertib chalinadigan rus xalq musiqa asbobi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

BAL RAQSI

Written by

BAL RAQSI - ommaviy ko`ngil ochishga mo`ljallangan raqs kechalari (bal)da ikki yoki undan ortiq juftliklar ijro etadigan.

Thursday, 19 December 2019 00:00

BAYRAM KUNLARI

Written by

BAYRAM KUNLARI - muhim voqealarga bag`ishlangan, an`ana sifatida nishonlanadigan, ish kuni hisoblanmaydigan kunlar. O`zbekiston Respublikasi hududida quyidagi kunlar bayram (dam olish) kunlari deb belgilangan: 1 yanvar - YAngi yil; 8-mart - Xotin-qizlar kuni; 21 mart - Navro`z bayrami; 9 may - Xotira va qadrlash kuni; 1 sentyabr - Mustaqillik kuni; 1 oktyabr - O`qituvchi va murabbiylar kuni; 8 dekabr - Konstitutsiya kuni; Ro`za hayiti (Iyd al-Fitr)ning birinchi kuni; Qurbon hayiti (Iyd al-Adha)ning birinchi kuni.

Thursday, 19 December 2019 00:00

BAYRAM

Written by

BAYRAM (turkiycha - katta yig`in, to`y) - keng nishonlanadigan tantanali kun. Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot davomida kelib chiqishi, mazmuni, ijtimoiy hayotda qaror topishiga ko`ra an`anaviy, diniy, milliy va b. B.lar vujudga keldi.