Adabiyotlar 622452 ta
Videodars 982 ta
Audiokitob 2205 ta

 

Matematik atamalar (159)

Thursday, 19 December 2019 00:00

Giperbola

Written by

Giperbola (yunoncha hyperballo - «orasidan o`taman») - ikki uzluksiz tarmoqdan iborat bo`lgan 2-tartibli egri chiziq. Doiraviy konusni uning ikki yasovchisiga parallel tekislik bilan kesishdan hosil bo`ladi. Giperbola tekislikdagi M nuqtalarning geometrik o`rni bo`lib, bu nuqtalar bilan berilgan ikki nuqta (fokus)gacha bo`lgan masofalar farqi (mutlaq qiymati bo`yicha) o`zgarmasdir. Giperbola ikkitadan tarmoq, asimptota va direktrisaga ega bo`ladi. Ba`zi fizik jarayonlar giperbola asimptotalariga nisbatan tuzilgan u = j tenglama bilan ifodalangan qonunga muvofiq sodir bo`ladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Geometriya

Written by

Geometriya - (yunon. γη geo - «Er», μετρεω metreo - «o`lchayman») - matematika fani shakllari va shakliy munosabatlarini o`rganadigan bo`limi. Yer o`lchash bilan bog`liq ravishda paydo bo`lgan. Fazodagi geometrik jism xossalari va ular orasidagi bog`lanishlarni o`rganadi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Geksaedr

Written by

Geksaedr (yunoncha geks - «olti» va edra - «chegara»). Oltiburchak. Ushbu terminni qadimgi yunon olimi Аleksandriyalik Papp (miloddan avvalgi III asr) nomi bilan bog`lanadi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Vertikal burchaklar

Written by

Vertikal burchaklar - (lotincha verticalis - «chuqqidagi») birining tomonlari ikkinchisining tomonlari davomidan iborat bo`lgan burchaklar (1 va 2, 3 va 4 burchaklar). Ikki tekislik kesishganda hosil bo`ladigan va yoqlari biri ikkinchisining davomi bo`lgan ikki burchaklar ham vertikal burchaklar deyiladi. Vertikal burchaklar bir-biriga teng bo`ladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Vektor

Written by

Vektor - (lotincha vector - «olib yuruvchi», «eltuvchi») bu son qiymati va yo`nalishi bilan aniqlanadigan kattalikdir, ya`ni vektor deb yo`nalishga ega bo`lgan kesmaga aytiladi. Vektor - geometriyaning asosiy tushunchalaridan biri bo`lib, u son (uzunlik) va yo`nalishi bilan to`la aniqlanadi. Ko`rgazmali bo`lishi uchun uni yo`naltirilgan kesma ko`rinishida tasavvur qilish mumkin. Аslida vektorlar haqida gapirilganda, hammasi o`zaro parallel bir xil uzunlik va bir xil yo`nalishga ega bo`lgan yo`naltirilgan kesmalarning butun bir sinfini nazarda tutish to`g`riroq bo`ladi. Ushbu terminni 1845-yilda irland olimi U. Gamilьton fanga kiritgan.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Bissektrisa

Written by

Bissektrisa - (lotincha bis - «ikki marta» i sectrix - «kesishuvchi») biror burchak uchidan chiquvchi va uni teng ikkiga bo`luvchi nur (to`g`ri chiziq). Burchakning simmetriya o`qi hisoblanadi. Macalan uchburchak bissektrisasi uning ichki burchagidan shu burchak qarshisida yotgan tomon bilan kesishish nuqtasigacha tushgan kesma. Uchburchak ichki burchaklarining uchala bissektrisasi bir umumiy nuqtada kesishadi, bu nuqta uchburchak ichiga chiziladigan aylananing markazi bo`ladi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Binom

Written by

Binom - (lot. bi - «ikkilik», nomen - «ism) ikki algebraik ifodaning yig`indisi yoki ayirmasi.

Thursday, 19 December 2019 00:00

Billion

Written by

Billion - (frants. billion, yoki milliard - milliard) - bir raqami va to`qqizta nol bilan yoziladigan son, ya`ni 109. Ba`zi davlatlar (masalan Frantsiya) da billion deyiladi.